"Dawno, dawno temu, za górami i lasami żył sobie król, który miał piękną córkę. Przypomnij sobie najpiękniejszą dziewczynę jaką widziałeś i pomnóż jej urodę przez pięć – a królewna była jeszcze piękniejsza. Pewnego dnia..."

Bajki. Obrazy dzieciństwa, znajome zapachy i uczucia... Dla zasłuchanego dziecka to tylko opowieści – nawet nie spodziewa się, że słuchając o dzielnych rycerzach i pięknych księżniczkach "podprogowo" uczy się dzielności i delikatności.

Ale czy dotyczy to tylko dzieci?

Sam dobrze wiesz, że wiele rzeczy lepiej wyjaśnić trafnym porównaniem lub anegdotą niż mówić wprost. Wiele przykładów można znaleźć w literaturze pięknej, w znanych dowcipach, w książkach dla liderów. Jednak im więcej mówców korzysta z tych źródeł – tym bardziej te anegdoty są znane potencjalnym słuchaczom. Nawet dobry dowcip słyszany po raz piąty już nie śmieszy. Z prowadzeniem grupy jest przecież trochę tak, jak z uwodzeniem. Na "oglądanie znaczków pocztowych" ktoś kiedyś już poderwał dziewczynę, ale dzisiaj taki tekst już nie działa...

Metafora (gr. μεταφορά = ‘przenośnia’) według klasycznej definicji to "zestawienie dwóch obcych sobie znaczeniowo wyrazów w jeden związek frazeologiczny, który ma inne znaczenie niż dosłowny sens tych wyrazów". Ale w NLP metaforą nazywa się także całą opowieść (historię) opartą na takim zestawieniu. W takim znaczeniu trening NLP bywa całym ciągiem metafor. Metaforą nawiązującą do programowania komputera jest sama nazwa NLP ("programowanie neurolingwistyczne").

A co by się stało, gdybyś znał technikę umożliwiającą stworzenie własnej i niepowtarzalnej metafory na dowolny temat?

Temu właśnie służy technika zwana "generatorem metafor"!

Krok 1. Określ co chcesz osiągnąć - czyl cel metafory.
Jaką zasadę chcesz wyjaśnić, jaki problem chcesz uwypuklić, do jakiego zachowania chcesz zmotywować? Dwa przykłady:
A: "Nie można wszystkiego tłumaczyć recesją na rynku"
B: "Nie każdy skuteczny sprzedawca będzie skutecznym trenerem sprzedawców"

Krok 2. Czego to jest przykładem?
A: "Recesja jest przykładem niekorzystnego zjawiska które przychodzi niezależnie od naszych działań i na które nie mamy wpływu"
B: "Dobry sprzedawca jest przykładem profesjonalisty. Dobry trener sprzedawców jest przykładem zupełnie innego profesjonalisty choć w tej samej branży"

Krok 3. Co jest innym przykładem tego samego?
(należy szukać przykładów związanych z tzw. uniwersalnym doświadczeniem – rzeczami i przeżyciami znanymi każdemu: rodzina, szkoła, zakupy, seks, podróż, albo ze specyficznym doświadczeniem słuchaczy)
A: "Innym niekorzystnym zjawiskiem na które nie mamy wpływu jest choroba"
B: "Innym profesjonalistą jest kierowca, którego uczył instruktor nauki jazdy"

Krok 4. "Przetłumacz"
A: "Recesja = choroba, koniec recesji = wyzdrowienie, dochodzenie do ponownej hossy = rekonwalescencja"
B: "Sprzedawca = kierowca, trener sprzedawców = instruktor nauki jazdy"

Krok 5. Wygładź powstałą metaforę nadając jej cechy żartu lub anegdoty.
A: "Czy recesja usprawiedliwia naszą bierność? Z recesją jest jak z chorobą. Ludzie którzy leżą jak kłoda i tylko narzekają jak jest im źle, znacznie trudniej dochodzą do normalnego stanu kiedy już wstaną z łóżka. Jeśli chcesz poczuć się lepiej – zacznij coś robić, a szybciej dojdziesz do zdrowia!"
B: "Ojciec mojego kolegi był świetnym kierowcą. Ale kiedy Piotrek skończył 17 lat i przed egzaminem na prawo jazdy poprosił ojca o kilka lekcji, ojciec wysłał go zamiast tego na dobry kurs. Powiedział mu wtedy: "Wiem jak pewnie i bezpiecznie dojechać do celu, ale to wcale nie znaczy że potrafię wytłumaczyć ci to we właściwy sposób. Każdy jest profesjonalistą w swojej dziedzinie. Jeden umie coś robić – a inny umie dobrze tego uczyć. Do obu tych rzeczy potrzebne są zupełnie inne zdolności." Dzięki jego mądrości Piotrek jest dziś bardzo dobrym kierowcą, lepszym nawet od swojego ojca."

To na początku może wydawać się trudne. Wymyślanie metafor jest jednak podobne do gotowania. Liczba produktów jest dla wszystkich taka sama – a jednak tylko niektórzy stają się wirtuozami kuchni. Dlaczego? Dlatego że odważyli się eksperymentować i znaleźć niezwykłe połączenia zwykłych produktów.

Teraz idź do swojej grupy lub swoich Klientów - i poczestuj ich taką metaforą, jakiej jeszcze nie smakowali...

Jerzy Rzędowski